Bisitatzekoak
Zarautz ezer ez egiteko toki ona da, eta dena egiteko abiapuntu ona: Gipuzkoako hondartzarik luzeena, pintxotarako egindako alde zaharra eta itsasoraino jaisten diren txakolin-mahastiak. Donostia, Zumaiako flyscha eta Gaztelugatxe ordu eta erdi baino gutxiagora daude, eta gauean olatuen hotsarekin egiten duzu lo berriro.
Zarauzko hondartza eta surfa
Zarauzko hondartzak 2,5 km ditu, Gipuzkoako luzeena da eta ataritik minutu batera dago oinez. Hondar finekoa, Kantauri itsasora irekia eta denboraldian sorosleekin, abuztuan bainatzeko bezain ona da urtarrilean paseatzeko, inor ez dagoenean.
Kantauriko surf-hiriburuetako bat ere bada. Olatuak urte osoan zehar konstanteak dira ia, eta pasealekuan bertan hainbat eskola daude hastapen-ikastaroak ematen eta taula eta neoprenoa alokatzen dituztenak: ez duzu ezer ekarri beharrik. Dagoeneko surf egiten baduzu, udazkena eta negua dira garairik onenak: jende gutxiago eta olatu hobeak. Hasten ari bazara, uda atseginagoa da.
Itsasertzeko pasealekua laua da eta hondartzaren muturretik muturrera doa. Herriaren gainean Santa Barbara ermita dago, igoera labur bat, handik badia osoa ikusten da eta hortik abiatzen da Getariarako mahastien bidea.
Minutu 1era oinez.
Alde zaharra, azoka eta pintxoak
Pasealekuaren atzean hasten da betiko Zarautz: kale estuak, zurezko balkoidun etxeak eta Erdi Aroko dorre bat. Paseo labur batean egiten da osorik, eta hor dago herriaren bizitza abuztuko jendetza jaisten denean.
Hemen ateratzen da jendea pintxotara, eta hori Euskal Herrian ez da eserita afaltzea: barratik barrara joatea da, toki bakoitzean bat hartuz. Ohitura pintxo bat eta zurito bat eskatzea da, eta aurrera jarraitzea. Goiz egiten da, zortzi eta hamarren artean, eta ez da inon erreserbarik egin behar.
Udal merkatua, 1903ko eraikin batean, apartamentutik 350 metrora dago: inguruko baserrietako barazkiak, Idiazabal gazta, haragia eta Kantauriko arraina. Astelehenetik ostiralera 8:30etik 13:30era eta 17:00etatik 20:00etara irekitzen du, eta larunbatetan 8:30etik 13:30era. Nahikoa eta gehiago jaitsi, erosi eta etxean sukaldatzera itzultzeko.
3 minutura oinez.
Getaria eta txakolinaren bidea
Getaria ondoko arrantzale-herria da eta seguru asko gehien gomendatzen dugun txangoa. Txikia da, portu bizidunarekin, eta urrutitik duen siluetak —itsasoan sartzen den mendi batek— «sagua» izena eman dio. Kalean bertan jaten da arraina parrillan, jatetxeen atarian jarritako ikatzarekin.
Handik atera ziren Juan Sebastian Elkano, munduari lehen bira eman ziona, eta Cristóbal Balenciaga jostuna, bere museoa herrian duena.
Joateko modurik onena oinez da, kostaldearen ondotik doan oinezkoen bidetik: 4 bat kilometro guztiz lauak, eskailerarik gabe eta errepidetik bereizita, itsasoa alboan denbora guztian. Ordubete baino zertxobait gutxiago behar da eta haur-kotxeekin eta gurpil-aulkiekin egin daiteke. Mendia nahiago duenak txakolinaren bidea du: Santa Barbara ermitara igotzen da eta mahastiak goitik zeharkatzen ditu.
Txakolina hemengo ardo zuria da, arina eta apar-puntukoa, goitik zerbitzatzen dena. Mendi-hegaleko hainbat upeltegi bisita daitezke aldez aurretik hitzordua eskatuta.
4 km-ra: ordubete oinez kostaldetik, edo 10 minutu autoz.
Zumaiako flyscha
Flyscha liburu baten orriak bezala pilatutako arroka-geruzak dira, labarrak ia bertikal jarriak. Geruza bakoitza denbora-tarte bat da, eta Zumaia eta Deba arteko labarretan 60 bat milioi urte jarraian daude erregistratuta, dinosauroak desagertu ziren unea barne. Munduan hobekien ikusten den tokietako bat da, eta horregatik da tarte hori Unescoren geoparkea.
Hiru modutan gozatzen da: Itzurun hondartzatik, Zumaian bertan dagoena eta erdigunetik oinez iristen dena; San Telmo ermitatik, justu gainean, mila aldiz ikusi duzun argazkia; eta itsasontziz, denboraldian portutik ateratzen diren irteerekin.
Ibiltzea gustuko baduzu, Zumaia eta Deba arteko kostaldeko bidezidorrak 15 bat kilometro egiten ditu labarraren ertzetik.
11 km-ra: 15 minutu autoz.
Donostia
Donostia nahikoa gertu dago eguna hara pasatzera joan eta Zarautzera lotara itzultzeko, hau askoz lasaiagoa eta askoz merkeagoa baita.
Ikusi beharrekoa oinez egiten da: La Kontxa hondartza eta bere barandak, Urgull mendia badiaren gainean, Parte Zaharra pintxoetarako —ohitura Zarauzkoa bera da, baina jende gehiagorekin— eta Chillidaren Haizearen Orrazia Ondarretaren amaieran, itsasoak jotzen duen harkaitzetan iltzatutako hiru altzairuzko eskultura. San Telmo museoak, Parte Zaharrean, Euskal Herriaren historia kontatzen du XVI. mendeko komentu batean.
Onena trenez joatea da. Euskotren Zarauzko geltokitik ateratzen da, apartamentutik 400 metrora, 30 bat minutu behar ditu Amararaino eta ordu erdiro pasatzen da astegunetan. Erdigunean uzten zaitu, aparkalekurik bilatu beharrik gabe: Donostian benetako arazoa da hori.
22 km-ra: 25 minutu autoz edo 30 Euskotrenez.
Gaztelugatxe eta Bizkaiko kostaldea
Gaztelugatxeko San Joan uhartetxo baten gainean dagoen ermita bat da, harrizko zubi batek eta 241 eskailera-mailak lurrarekin lotua. Igoera gogorra baina laburra da, eta goian ohitura kanpaia hiru aldiz jo eta desio bat eskatzea da. Jaitsi, zeharkatu, igo eta itzultzeko bi edo hiru ordu kontatu behar dira.
Euskal kostaldeko tokirik argazkituena da —«Tronuen Jokoan» atera zen—, beraz komeni da goiz joatea. Sarrera doakoa da, baina udan, asteburuetan eta Aste Santuan aldez aurretik erreserbatu behar da internetez, sarbidea kontrolatuta baitago: komeni da joan baino egun batzuk lehenago begiratzea.
Bidean Bakio geratzen da, eta pixka bat harago Mundaka, Europako olatu ezkerrik ospetsuenarekin. Ez da ikasteko hondartza bat, baina herritik apurtzen ikustea merezi du.
90 bat kilometrora: ordu eta laurden autoz.
Nola mugitu autorik gabe
Bidaia osoa autorik gabe egin daiteke, eta jende askok hala egiten du. Euskotrenen geltokia apartamentutik 400 metrora dago eta Donostiarekin eta Bilborekin lotzen du, egun osoan zehar trenekin. Kostaldera —Getaria, Zumaia, Deba— herritik ateratzen diren autobusak daude. Eta Zarautz osoa, hondartza barne, oinez egiten da ataritik.
Autoz bazatoz, kontuan izan uztailean eta abuztuan erdigunean aparkatzea zaila dela: hondartzaren inguru ia osoa gune urdina edo ordainpeko aparkalekua da. Ohiko aukera doakoa Astiko kirol-guneko aparkalekua da, herriko sarreran. Gure bezeroei bizilagun-txartel bat uzten diegu, parkimetroa ordaindu gabe autoa gunean uzteko aukera ematen duena, gainkosturik gabe; bakarra dugu eta eskaera-hurrenkeraren arabera ematen da.
Aireporturik hurbilenak Donostiakoa dira, Hondarribian, 40 km-ra, eta Bilbokoa, 82 km-ra. Bilbo hiria 80 bat kilometrora dago, autopistatik ordubete baino zertxobait gutxiago.
